«Δημοσιογραφία των πολιτών» και ανεξάρτητη ενημέρωση

Αναδημοσίευση από avgi.gr

ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΚΟΥΛΟΥΓΛΟΥ
Πιστεύω ότι χρειάζεται μια σχετική απομυθοποίηση του ρόλου που έπαιξε και παίζει το διαδίκτυο στις πολιτικές εξελίξεις. Έθεσα πρόσφατα σε Αιγύπτιους και Τυνήσιους μπλόγκερ το ερώτημα τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε διαδίκτυο. H απάντησή τους ήταν ότι η εξέγερση θα ξεσπούσε, ίσως λίγο διαφορετικά, ίσως όχι τόσο γρήγορα, αλλά θα ξεσπούσε. Το διαδίκτυο αποτελεί ένα νέο μέσο επικοινωνίας και διαθέτει μερικά καινούργια χαρακτηριστικά, με βασικότερο την αλληλεπίδραση, τα οποία προσδίδουν στοιχεία περισσότερης δημοκρατίας στη σχέση ανάμεσα στον πομπό και τους δέκτες μιας είδησης. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, πάντα μπαίνει ένα βασικό ζήτημα: το ζήτημα της εξουσίας. Και, καθώς αυτό θα υφίσταται όσο υπάρχουν οι κοινωνίες μας, το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι στάση διαμορφώνει κανείς απέναντι στις σχέσεις εξουσίας.
Όταν ξεκινήσαμε το tvxs, σκεφτόμασταν ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί ένας αρκετά καλός συνδυασμός μιας επαγγελματικής προσέγγισης της ενημέρωσης και της συνεισφοράς, ειδήσεων κυρίως, από ανθρώπους που παρακολουθούσαν το σάιτ. Μάλιστα, στην αρχή στο tvxs υπήρχε ένα είδος ψηφοφορίας για σχόλια και άρθρα, από το ίντερνετ και άλλα μέσα ενημέρωσης, και εκείνα που θα έπαιρναν τις περισσότερες ψήφους θα αποτελούσαν την κύρια θεματολογία της ημέρας.
Αντιμετωπίσαμε δύο βασικά προβλήματα. Πρώτον, μια έντονη τάση ιδεολογικοποίησης των πάντων: κυριαρχούσε η έκφραση γνώμης, τα σχόλια, και όχι μια ερευνητική προσέγγιση των πραγμάτων ή η πληροφορία. Aυτό νομίζω σχετίζεται γενικότερα με αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος: η έμφαση δίνεται στην αποστήθιση, που μπορεί να οδηγήσει σε δογματικές τοποθετήσεις, και λιγότερο στην έρευνα.
Το δεύτερο πρόβλημα (καθώς τα σχόλια στο tvxs είναι εντελώς ελεύθερα, δεν υπάρχει προέγκριση· κόβονται μόνο ελάχιστα που παραβαίνουν στοιχειώδεις κανόνες λειτουργίας, είναι εντελώς υβριστικά ή θέτουν νομικά προβλήματα) ήταν ότι ο ανώνυμος σχολιασμός οδηγεί σε συμπεριφορές της ανώνυμης μάζας, επιτίθεται σε κάποιον και τον «λιντσάρει» διαδικτυακά. Αυτά ήταν δυο βασικά μειονεκτήματα μιας πολύ ενδιαφέρουσας και γόνιμης διαδικασίας, η οποία όμως δεν έλυνε το βασικό πρόβλημα της ενημέρωσης. Και αυτό είναι το τρίτο σημείο που θέλω να θίξω.
Πιστεύω ότι δεν υπάρχει, στην πραγματικότητα, «εναλλακτική ενημέρωση». Η διάκριση είναι ανάμεσα στην ελεγχόμενη --από κέντρα εξουσίας, οικονομικά και πολιτικά-- ενημέρωση και την ανεξάρτητη ενημέρωση την οποία φτιάχνουν οι άνθρωποι, δημοσιογράφοι ή και κοινότητες και συλλογικότητες, που κινούνται με διαφορετικό κίνητρο από την εξυπηρέτηση κάποιου κέντρου εξουσίας. Βασικό αιτούμενο, για μένα, είναι πώς μπορείς να αξιοποιήσεις αυτό το νέο μέσο, το διαδίκτυο, καθώς και τη δημοσιογραφία των πολιτών, για να υπηρετήσεις την ανεξάρτητη ενημέρωση.
Θα δώσω ένα παράδειγμα. Υπήρξε μια περίφημη λεσβία Σύρια μπλόγκερ, η οποία είχε δημιουργήσει αίσθηση διεθνώς: στη Συρία του Άσαντ και της καταπίεσης, τολμούσε να εκφράζεται υπέρ της ελευθερίας, των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων κ.ο.κ. Στην πραγματικότητα, αποδείχθηκε ότι ήταν ένας Ιρλανδός βαρεμένος, κάπου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Θέλω να πω, λοιπόν, ότι η δημοσιογραφία των πολιτών είναι πολύ καλό πράγμα, αλλά έχει τα όριά της.¹ Αναδεικνύει προβλήματα, κοινωνικά, πολιτικά, ομάδων, μειονοτήτων, τα οποία αλλιώς θα έμεναν στο περιθώριο, αλλά ταυτόχρονα οι παλιοί απλοί καλοί κανόνες της δημοσιογραφίας, είτε με το διαδίκτυο είτε χωρίς, εξακολουθούν να ισχύουν. Ένας τέτοιος κανόνας είναι, λ.χ., ότι χρειάζεται οπωσδήποτε μια ομάδα η οποία να έχει σπουδάσει, να διαθέτει πείρα και να εργάζεται όχι σε εθελοντική --όποτε έχει χρόνο-- αλλά σε επαγγελματική βάση, για να μπορεί να ερευνά, να ελέγχει και να αξιολογεί τις πληροφορίες πριν τις αναμεταδώσει. Αυτό δεν μπορεί ποτέ να σταματήσει.
Η δημοσιογραφία των πολιτών δεν μπορεί να αναπληρώσει την ανάγκη για τη δημιουργία πραγματικών, ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης. Το διαδίκτυο, το οποίο είναι ένα μέσο πιο διαδραστικό και πολύ πιο φτηνό από τα παραδοσιακά (δεν χρειάζεται κανείς να πληρώνει, από χαρτί μέχρι άδεια ραδιοφώνου ή τηλεόρασης), διευκολύνει σίγουρα την ύπαρξη ανεξάρτητων μέσων, δεν εγγυάται όμως την ύπαρξη και, πολύ περισσότερο, την επιτυχία τους. Στον χώρο της ενημέρωσης στο διαδίκτυο, το παιχνίδι θα κερδίσει το σάιτ και η ομάδα εκείνη που θα καταφέρει να δημιουργήσει σταθερές σχέσεις εμπιστοσύνης με το κοινό της, σχέσεις που θα βασίζονται στην τήρηση των κανόνων της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και στην ανεξαρτησία από κάθε είδους εξουσίες.

Η «δημοσιογραφία των πολιτών» στο Youtube

 Αναδημοσίευση από erymanthos.eu

Ειδησεογραφικά βίντεο όλο το 24ωρο στο YouTube News Feed
Ένα ερασιτεχνικό «ειδησεογραφικό κανάλι», με ήχο και εικόνα από όλα τα έκτακτα γεγονότα που εκτυλίσσονται ανά την Υφήλιο, δημιούργησε το YouTube.
Πρόκειται για την πλατφόρμα YouTube News Feed, η οποία βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο. Την έναρξη λειτουργίας της υπηρεσίας ανακοίνωσε σήμερα το YouTube, η μεγαλύτερη
 ιστοσελίδα βίντεο στον κόσμο, σε συνεργασία με τη Σχολή Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια.
Η πλατφόρμα θα συλλέγει και θα προβάλλει βίντεο με ειδησεογραφικού περιεχομένου (συγκεντρώσεις, ληστείες, ομιλίες, συνέδρια κ.ά.), την ώρα που «ανεβαίνουν» στον παγκόσμιο ιστό. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα «δελτίο ειδήσεων» σε συνεχή ροή, με «αρχισυντάκτες» τους ίδιους τους χρήστες του YouTube, δηλαδή τους απλούς πολίτες.
Πηγή : Τα Νέα
«Είτε πρόκειται για έναν καβγά μεταξύ ενός μέλους του Κογκρέσου και ενός φοιτητή στην Ουάσιγκτον, είτε για τις βίαιες επιθέσεις εναντίον των εθνοτικών μειονοτήτων στο Κιργιστάν, είτε για την διαρροή πετρελαίου στις ακτές του Κόλπου του Μεξικού, όλα τα βίντεο θα ανεβαίνουν στο YouTube, τόσο από ερασιτέχνες, όσο και από επαγγελματίες δημοσιογράφους. Έτσι θα διακινούνται στο ‘’οικοσύστημα’’ των μέσων ενημέρωσης με μια εκλέπτυνση και ταχύτητα μεγαλύτερη από ποτέ», δήλωσε ο Στιβ Γκρουβ, διευθυντής του τμήματος Ειδήσεων και Πολιτικής του YouTube.
«Με βίντεο που ‘’ανεβαίνουν’’ κάθε λεπτό, 24 ώρες το 24ωρο, πού μπορούν οι άνθρωποι να βρουν ευκολότερα τις τελευταίες ειδήσεις, αν όχι στο σάιτ μας; Και πώς μπορούν οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί να διαχειριστούν καλύτερα αυτό το περιεχόμενο, για να εμπλουτίσουν τα ρεπορτάζ τους και να μας ενημερώσουν καλύτερα;» πρόσθεσε ο Στιβ Γκρουβ. Όπως ανακοινώθηκε, η ροή ειδήσεων (news feed) θα τροφοδοτεί το YouTube με ειδησεογραφικά βίντεο της τελευταίας στιγμής, με έμφαση στις ‘’δυνατές’’ εικόνες, στις μη παραδοσιακές πηγές ενημέρωσης (δηλαδή τα ΜΜΕ), και στις διαρκείς ενημερώσεις και ανανεώσεις περιεχομένου.
Τα βίντεο θα είναι διαθέσιμα στο CitizenTube, το ιστολόγιο του YouTube για τις ειδήσεις και την πολιτική επικαιρότητα και στον λογαριασμό του CitizenTube στο Twitter.

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ… ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ

Αναδημοσίευση από oikopress.gr

Γράφει η Ευαγγελία Κωτσοβίνου,
Γεωπόνος, Γ.Π.Α, M.Sc.

Η παραδοσιακή δημοσιογραφία αναφέρεται στην πρωτογενή παραγωγή ειδήσεων και πληροφοριών. Ο επαγγελματίας δημοσιογράφος έχει επιφορτιστεί με την έγκαιρη, έγκυρη, καίρια και υπεύθυνη ενημέρωση των πολιτών. Σε όλο αυτό το εγχείρημα έρχεται να συνεισφέρει και η νέα ψηφιακή τεχνολογία με την χρήση των κοινωνικών δικτύων (social media). Ο νέος όρος «δημοσιογραφία των πολιτών» ή αλλιώς «συμμετοχική δημοσιογραφία» αναφέρεται στην νέα δυνατότητα όλων να γίνουν παραγωγοί μιας πληροφορίας…

Τα κοινωνικά δίκτυα όπως οι προσωπικές ιστοσελίδες (blogs), το facebook, το twitter, καθώς και οι ηλεκτρονικές εφημερίδες έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα τη διαδραστικότητα. Διαδραστικότητα (interactive) σημαίνει αλληλεπίδραση με την κοινωνία, η οποία κρίνει, επιβεβαιώνει ή αποδοκιμάζει…

Οι πολίτες γίνονται ενεργοί πολίτες, όχι απλοί καταναλωτές των πληροφοριών αλλά και οι ίδιοι μπορούν να πληροφορήσουν και να σχολιάσουν. Ο πολίτης παύει να μένει αδιάφορος σε ότι ακούει, διαβάζει και βλέπει. Αυτό φέρνει μια ανατρεπτική καμπή στα τεκταινόμενα καθώς μπορεί η άποψη του να επηρεάσει και άλλους συμπολίτες να την υιοθετήσουν και να την αφουγκραστούν.

Η ψηφιακή εποχή χαράζει το δρόμο προς μια εναλλακτική πορεία για τη διακίνηση των απόψεων, των ιδεών και των γεγονότων, χωρίς φραγμούς, με ισοτιμία όλων όσων επιθυμούν να εκφραστούν απαλλαγμένοι από κάθε τι συμφεροντολογικό. Αλλά και ακόμα η άποψη όσον υποστηρίζουν ότι κανείς δεν είναι απαλλαγμένος από το ίχνος της υποκειμενικότητας όταν γράφει, σχολιάζει ή/και παραθέτει μια είδηση, αυτό είναι καλύτερο όταν όλοι μπορούν να συμμετάσχουν και παρατίθενται πληθώρα απόψεων…. «Όλες οι υποκειμενικότητες συνθέτουν την αντικειμενικότητα». Δηλαδή, όλες οι υποκειμενικές απόψεις μπορούν να ενσωματωθούν στο όλον της αντικειμενικότητας! Η δύναμη του αντιλόγου στις απόψεις των επαγγελματιών και η χειραφέτηση των πολιτών προσδοκούν μια δίκαιη κοινωνία και προπάντων δημοκρατική με όλη τη σημασία της λέξεως…

Εξάλλου, τα νέα μέσα παρέχουν ευκολίες διάδοσης μιας πληροφορίας μέσω του βίντεο και του κειμένου, όπου ο τελικός δείκτης λαμβάνει στα γρήγορα την νέα πληροφορία, την εξακριβώνει και βεβαίως μπορεί να την σχολιάσει άμεσα. Ακόμα, έχει τη δυνατότητα να διασυνδεθεί με άλλους ιστότοπους (links) και άρθρα παρόμοιου ενδιαφέροντος. Η διαδραστικότητα είναι το μεγάλο ατού…

Η Κοινωνία της Πληροφορίας καθορίζει τα χαρακτηριστικά της διαδικτυακής δημοσιογραφίας αλλά και αναπροσδιορίζει το γενικότερο ρόλο αυτού του επαγγέλματος/λειτουργήματος του δημοσιογράφου. Δηλαδή το επάγγελμα του δημοσιογράφου δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αλλοιώνεται και παραμερίζεται από τη νέα τεχνολογία, αλλά ότι ενδυναμώνει με τη βοήθεια όλων των πολιτών. Το λειτούργημα του δημοσιογράφου είναι και παραμένει αξιόλογο και άκρως απαραίτητο μιας και παρέχει έγκαιρα και έγκυρα τις ειδήσεις, τα γεγονότα και γενικά όλες τις πληροφορίες και τα συμβάντα. Ο πολίτης δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να δράσει επαγγελματικά και να ενημερώσει πλήρως τους άλλους… Σίγουρα όμως μπορεί να προσθέσει και αυτός το λιθαράκι του στην Κοινωνία της Πληροφορίας που οι εξελίξεις των γεγονότων ποτέ μα ποτέ δεν σταματούν.

Κλείνοντας, αυτό που έχει σημασία να τονισθεί και υπογραμμισθεί είναι η επικοινωνία… ο δημοσιογράφος επικοινωνεί με το κοινό αμφίδρομα (feed back), καθώς και το κοινό επικοινωνεί με τον αρθρογράφο, παραθέτοντας τον σχολιασμό του. Ήδη υπάρχει «ειδικό ηλεκτρονικό τμήμα», για κάθε έντυπη και ηλεκτρονική εφημερίδα, καθότι η μεγάλη επισκεψιμότητα των ιστοσελίδων και των blogs επιβεβαιώνει αυτήν την αναγκαιότητα για κάθε πολίτη. «Τα social media καθιστούν όλους μας οιονεί πηγές πληροφόρησης, ωστόσο πάντα θα υπάρχει ανάγκη για ποιοτικό ρεπορτάζ που θα βγάλει την είδηση στην επιφάνεια».